12 December 2017

Jim Helmore & Richard Jones: Το Λευκό Λιοντάρι

Η πανέμορφη εικονογράφηση του βιβλίου για παιδιά ‘Το λευκό λιοντάρι’ είναι αναπόφευκτα το πρώτο πράγμα που προσέχεις παίρνοντάς το στα χέρια σου. Οι αιθέριες μορφές και τα αέρινα, ονειρικά σχέδια με τα απαλά χρώματα δημιουργούν μία αίσθηση γαλήνης, ηρεμίας και αισιοδοξίας. Σε προδιαθέτει έτσι και για το περιεχόμενο, που κινείται στο ίδιο κλίμα.

Γραμμένο από τον Τζιμ Χέλμορ, βραβευμένο Βρετανό συγγραφέα πολλών παιδικών βιβλίων και εικονογραφημένο εξαιρετικά από τον Ρίτσαρντ Τζόουνς, το ‘Λευκό Λιοντάρι’ μιλάει με απλό αλλά ιδιαίτερα ποιητικό και τρυφερό τρόπο για το πόσο δύσκολο φαίνεται αλλά πόσο τελικά απλό είναι να ξεπεράσει κανείς τους φόβους και τις αναστολές του και να αποκτήσει πίστη στον εαυτό του.

Η μικρή Σοφία βρίσκεται σε ένα καινούριο περιβάλλον μετά από μια μετακόμιση, και ενώ νιώθει μοναξιά, δεν ψάχνει να βρει φίλους. Μια μέρα εμφανίζεται ένα φιλικό, λευκό λιοντάρι που γίνεται φίλος της και μαζί αρχίζουν να εξερευνούν τα πάντα γύρω τους. Η Σοφία αισθάνεται ασφάλεια με τον νέο της φίλο, ωστόσο το λιοντάρι κάποια στιγμή θα την παροτρύνει να γνωρίσει άλλους φίλους – παιδιά σαν κι αυτήν. Αν και διστακτική στην αρχή, η Σοφία αποφασίζει να το κάνει, όμως τότε το λιοντάρι, όπως αναπάντεχα εμφανίζεται, το ίδιο αναπάντεχα εξαφανίζεται. Ωστόσο δεν την εγκαταλείπει, εμφανίζεται μια τελευταία φορά για να της υπενθυμίσει πως ξέρει πού να ψάξει για να το βρει, αν το χρειαστεί.

Η εσωτερική δύναμη που κρύβουμε μέσα μας δεν είναι πάντα αυτονόητη, ούτε μπορούμε πάντα να την διακρίνουμε και να την εκτιμήσουμε. Το λιοντάρι είναι λευκό, μέσα στο λευκό σπίτι – μια διακριτική παρουσία που η Σοφία ανακαλύπτει αναζητώντας έναν τρόπο να βρει θάρρος για να εξερευνήσει τα νέα δεδομένα στη ζωή της και να μπορέσει να προσαρμοστεί σ’ αυτά. Με άλλα λόγια, ανακαλύπτει τη δύναμη που κρύβει μέσα της και αρχίζει σιγά σιγά να την χρησιμοποιεί και να την αξιοποιεί. Δεν αργεί να νιώσει την απαραίτητη αυτοπεποίθηση που θα την ωθήσει να ανακαλύψει μόνη της τον κόσμο.

Παράλληλα, αυτή η τόσο τρυφερή και συναισθηματική ιστορία τονίζει με το άμεσο και διακριτικό της ύφος την αξία της φιλίας και το πόσο σημαντικό είναι να έχει κανείς έναν φίλο που θα τον στηρίζει και θα του εμπνέει πίστη, εμπιστοσύνη και ελπίδα. Το λευκό λιοντάρι, παρά το μέγεθός του και την αδιαμφισβήτητη δύναμή του, προσπαθεί και καταφέρνει να κάνει τη μικρή Σοφία να ανακαλύψει τη δική της ψυχική δύναμη. Η Σοφία δένεται συναισθηματικά με το λιοντάρι, και επειδή η παρουσία του τής είναι απαραίτητη σ’ αυτή τη φάση της ζωής της, αλλά και γιατί η φιλία τους ήρθε φυσικά και γι’ αυτό είχε μεγαλύτερη σημασία.

Ίσως η Σοφία να μην ήταν από την αρχή αρκετά ώριμη ώστε να προσεγγίσει άλλα παιδιά. Η συναναστροφή της με το λιοντάρι – δηλαδή με κάποιον που τη βοηθούσε να ανακαλύπτει συνεχώς τα καλά και δυνατά στοιχεία του χαρακτήρα της και να αποκτά ολοένα και περισσότερη εμπιστοσύνη στον εαυτό της – της έδωσε τα απαραίτητα εφόδια ώστε να είναι έτοιμη κάποια στιγμή να αναζητήσει νέους φίλους.

Μόλις η Σοφία αποκτά αρκετή πίστη στον εαυτό της, το λιοντάρι σταματάει να εμφανίζεται. Το λευκό σκηνικό της ιστορίας γίνεται πολύχρωμο, γιατί η Σοφία έχει ανακαλύψει πολλά πράγματα γύρω της, αλλά επίσης έχει ανακαλύψει και πολλά πράγματα μέσα της, για τον εαυτό της. Αναζητά όμως τον πρώτο της φίλο, δεν τον ξεχνά, γιατί όλοι μας πάντα νοσταλγούμε πολλά στοιχεία από διάφορες φάσεις της ζωής μας που σηματοδότησαν αλλαγές ή που απλά είχαν ιδιαίτερη συναισθηματική αλλά και πρακτική σημασία για μας. Και συχνά ανατρέχουμε σ’ αυτά μέσω των αναμνήσεων για να παίρνουμε δύναμη αλλά και για να υπενθυμίζουμε στον εαυτό μας από πού ξεκινήσαμε κάποτε.

Το ‘Λευκό Λιοντάρι’ είναι ένα απλό αλλά εξαιρετικά ουσιαστικό βιβλίο, που λέει πολλά και σημαντικά πράγματα με λίγα λόγια και έμφαση στις υπέροχες εικόνες. Ένα βιβλίο που, αν και απευθύνεται σε παιδιά πρωτίστως, αξίζει να διαβαστεί από κάθε ηλικιακή ομάδα αναγνωστών.


Δημοσιεύτηκε στο DIASTIXO τον Δεκέμβριο του 2017
http://diastixo.gr/kritikes/paidika/8571-to-lefko-liontari

5 December 2017

Susanne Strasser: Το παραμύθι της πριγκίπισσας που ήθελε πολύ να παίξει σ' ένα παραμύθι

Η ηρωίδα της χαριτωμένης και ανατρεπτικής ιστορίας της Σουζάνε Στράσερ είναι μια πριγκίπισσα αντισυμβατική. Δε μοιάζει με καμία άλλη πριγκίπισσα από αυτές που έχουμε γνωρίσει ως τώρα στα παραμύθια. Ζει σ’ ένα μικρό κάστρο και θεωρεί ότι δεν έχει κάνει τίποτα το συναρπαστικό, επομένως δεν μπορεί να πρωταγωνιστήσει σε κάποιο παραμύθι. Αρχίζει λοιπόν την έρευνα και τη μελέτη, ξεψαχνίζει ό,τι παραμύθι ξέρει και δεν ξέρει, με σκοπό να αντιγράψει διάφορες δοκιμασμένες μεθόδους για να πετύχει τον στόχο της.

Φιλάει βατράχια μήπως και κανένα μεταμορφωθεί σε πρίγκιπα, προκαλεί την τύχη της για να τη φάει ο κακός λύκος, ρίχνει τα μαλλιά της από το παράθυρο του πύργου μπας και σκαρφαλώσει κανένας περαστικός πρίγκιπας, επιχειρεί να κοιμηθεί για εκατό χρόνια, προσπαθεί να καταβροχθίσει ένα ζαχαρόσπιτο, να φτιάξει έναν πύργο από ζώα, να χάσει ένα χρυσό γοβάκι, και γενικά κάνει όλα όσα είχαν κάνει ηρωίδες παραμυθιών στο παρελθόν και είχαν καταλήξει να είναι αυτό ακριβώς: ηρωίδες παραμυθιών.

Οι δικές της προσπάθειες όμως στέφονται με μερική ή πλήρη αποτυχία, και στο τέλος πάντα βγαίνει αν όχι χαμένη, πάντως όχι ιδιαίτερα κερδισμένη. Το λάθος της πριγκίπισσας είναι, προφανώς, ότι δεν είναι ο εαυτός της και μιμείται τις πράξεις άλλων. Από την άλλη ωστόσο δεν εγκαταλείπει ποτέ την προσπάθεια και οι αντιξοότητες που συναντάει δεν την απογοητεύουν. Δεν το βάζει κάτω και συνεχίζει απτόητη. Αν μη τι άλλο, δεν μένει από ιδέες. Όλο και κάτι σκαρφίζεται για να πετύχει το σχέδιό της, αν και η λύση έρχεται όταν δεν το περιμένει.

Με σαφή μηνύματα, διοχετευμένα με απλό και χιουμοριστικό τρόπο, η συγγραφέας και εικονογράφος παιδικών βιβλίων Σουζάνε Στράσερ συνθέτει ένα απολαυστικό παραμύθι με γρήγορο ρυθμό και συνεχείς εναλλαγές εικόνων και καταστάσεων. Συνοδεύοντας το σπιρτόζικο κείμενό της με τις δικές της πολύχρωμες και διασκεδαστικές ζωγραφιές, κάνει έξυπνες και καίριες αναφορές σε μια σειρά από διάσημα παραμύθια, τα οποία η ηρωίδα της επιχειρεί κάθε φορά, ανεπιτυχώς, να μιμηθεί, πέφτοντας συνεχώς σε γκάφες. Γιατί φυσικά η ζωή δεν είναι όπως στα παραμύθια, και για να πετύχει κανείς αυτό που έχει στο μυαλό του χρειάζεται, όχι απαραίτητα επιπλέον προσπάθεια, αλλά σίγουρα μια διαφορετική στρατηγική. Και, κυρίως, να ‘τοποθετήσει’ τη σκέψη του και τους στόχους του σε άλλη βάση.

Μπορεί η πριγκίπισσα της Σουζάνε Στράσερ να μην κατάφερε ακριβώς αυτό που ήθελε εφαρμόζοντας κατά γράμμα τις συνταγές από τα παραμύθια, ωστόσο με την επιμονή και την υπομονή της δημιούργησε τις προϋποθέσεις ώστε να εμφανιστεί στο δρόμο της η κατάλληλη ευκαιρία που θα την οδηγούσε στην ευτυχία. Και στην περίπτωσή της, η ευτυχία μπορεί να μην ήταν καν εκεί που την φανταζόταν, ωστόσο είχε τα μάτια της ανοιχτά και δεν την άφησε να της ξεφύγει. Τα παραμύθια μάς διδάσκουν πολλά πράγματα μέσα από τον κόσμο της μαγείας, του ονείρου και του υπερφυσικού. Στην πραγματικότητα, όλα αυτά βρίσκουν μια αντίστοιχη αντιμετώπιση που ανταποκρίνεται στη ζωή και την καθημερινότητά μας. Χρειαζόμαστε ωστόσο και τη μαγεία και το όνειρο και την γοητεία του υπερφυσικού για να μη μας καταβάλλει η πεζή καθημερινότητα. Κι εδώ έρχονται η δημιουργικότητα και η φαντασία, που μας καλούν να δούμε τον κόσμο γύρω μας με άλλα μάτια και πολλές φορές μας δίνουν τις λύσεις και τις επιλογές που αναζητάμε.


Δημοσιεύτηκε στο DIASTIXO τον Δεκέμβριο του 2017
http://diastixo.gr/kritikes/paidika/8502-paramithi-diaplasi